.
Papieren vrienden
Een literaire zoektocht naar de zin van het leven
Amsterdam: Uitgeverij Balans, 2024
ISBN 978946382335 7
j
In Papieren vrienden gaat Jan Konst op zoek naar de zin van het leven, en dat doet hij op een hoogst originele manier. Want het zijn nu eens niet de theologen of de filosofen bij wie hij te rade gaat, maar zijn papieren vrienden: allerlei personages uit achthonderd jaar Nederlandse literatuur.
Sommige van deze papieren vrienden kent Konst misschien wel beter dan zijn vrienden van vlees en bloed. Ze begeleiden hem, en ons allemaal, soms al decennialang. Mensen als Onno Quist uit Harry Mulisch’ De ontdekking van de hemel en Marie Deniet uit De wetten van Connie Palmen.
Zij stellen de grote vragen naar zin en zijn, omdat ze net als wij zijn onderworpen aan de condition humaine. Hoe gaan zij om met ongeluk, teleurstellingen, ziekte en smart – de vaste bestanddelen van ieder leven? Wat kunnen wij van ze leren? Hoe moeten we ons weren bij tegenslag, hoe houden we de moed erin?
Daarover hebben deze papieren vrienden heel wat te zeggen. Wie hun verhalen goed leest, zoals Jan Konst doet, zal zien dat hun inzichten ook voor ons van grote betekenis zijn.
o
Interviews
I
In de wereld van de woorden heb ik ongelooflijk veel mensen leren kennen.
Steeds als ik aan een collegereeks werkte of er een artikel moest komen,
haalde ik het contact aan met hen. Literaire personages. Met sommige
kon ik het zo goed vinden dat ze vrienden werden. Vrienden van papier.
Zij deelden hun inzichten met mij en brachten me op nieuwe ideeën.
(Papieren vrienden, p. 12)
k
Nu ik de middelbare leeftijd ruimschoots ben gepasseerd, heb ik meer om op
terug te kijken dan om naar uit te kijken. Ik vond het een mooi moment
om de staat van het leven op te maken. Ik wilde alles wat in mijn leven
belangrijk is bij elkaar brengen: literatuur, filosofische vraagstukken
en mijn eigen situatie als 61-jarige.
(„Zoeken naar de zin van het leven.“ Interview met Istvan Kops
in Boekenkrant, mei 2024, p. 3)
EXTRA
Klassieke muziek bij PAPIEREN VRIENDEN & DE WINTERTUIN
Een Goedemorgen met… | Radio NPO Klassiek | 29. Juni 2024 | 120 Min
m
Recensies
k
ö
De zin van het leven is hot in onze jaren. Individualisering en secularisering
hebben hun sporen nagelaten, maar hoe nu verder?
André Keikes | Tzum | 28 maart 2024
k
Het is nogal een waagstuk, zeker voor een literatuurwetenschapper. Zo’n aanpak vereist
immers dat je de personages niet langer als personages ziet, maar als mensen van vlees
en bloed. De zin van het bestaan van een personage is nogal overzichtelijk: die moet een rol
vervullen in een verhaal. Konst moet daarom iets doen wat nogal ongebruikelijk is in de
literatuurwetenschap: de personages serieus nemen als waren ze zijn vrienden.
Marc van Oostendorp | Neerlandistiek | 30 maart 2024
k
Papieren vrienden is een interessante benadering van zestien literaire figuren uit de
Nederlandse literatuur. Het boek is nadrukkelijk geen literatuurbeschouwing. Konst gaat
niet in op genres of structuren en laat de geestelijke vaders en moeders van de vrienden
volkomen buiten beschouwing. Daarnaast schrijft hij behoorlijk speculatief en veroorlooft
hij zich bewust interpretatieve oordelen die hij in wetenschappelijke zin niet kan onderbouwen.
Adri Altink | Literair Nederland | 6 mei 2024
ö
ö
ö